صنعت برتر
کنسانتره شتر
کنسانتره بز
شترمرغ
تفاهم گهردانه و ایزی بایو
افتخارات شرکت
بنر قرمز افغان
کلیه محصولات جم پرو
کیفیت برتر

مطالب منتشر شده در دسته ی "علمـــی و پژوهـــشی"

عوامل مؤثر بر پروتئین و چربی شیر

عوامل مؤثر بر پروتئین و چربی شیر

شیرهای تولیدی در آمریکا بر پایه چربی پروتئین و مواد جامد در شیر خریداری می‌شوند. این روش قیمت‌گذاری جدید بر اساس ارزش اقتصادی اجزاء و ترکیباتی است که از شیر حاصل می‎گردد (پنیر، کره، شیر بدون چربی، شیرخشک یا شیر چرخ‌کرده) که البته با تغییر شرایط بازار بالا یا پایین می‎رود. سطوح ترکیبات شیر با مدیریت گله رابطه مهمی دارد. به علاوه این که سلامتی و تغذیه گاو در درآمد مزرعه نقش به‌سزایی ایفا می‎کند. در حقیقت مجموعه فاکتورهایی هستند که باعث تغییر در اجزاء و ترکیبات شیر می‌شوند. عموماً چربی و پروتئین شیر همبستگی مثبتی با جمعیت گاو شیری دارد. با این علم که سطح ترکیبات شیر در نژاد‎های مختلف فرق می‎کند. هلیشتان پایین‎ترین و جرزی و گرنزی بالاترین چربی و پروتئین شیر را دارا هستند. با این تفاوت که می‎توان با مدیریت و تغذیه خوب تولید شیر هلشتاین را نسبت به جرزی و گرنزی افزایش داد. ادامه مطلب

ادامه مطلب ...
اقدامات مدیریتی و بهداشتی برای گوساله ها

اقدامات مدیریتی و بهداشتی برای گوساله ها

از بین بردن شاخ
– از بین بردن شاخ برای کنترل بهتر گاوها و جلوگیری از صدمات احتمالی صورت می گیرد.
– این کار با خمیر (پماد) شاخ سوز انجام می شود.
– از بین بردن شاخ باید در روز ۷ الی ۱۰ زندگی و با مشاهده تکمه شاخ باید انجام گیرد. این کار شوک و تنش کمتری در گوساله ایجاد می کند.
– برای انجام کار ابتدا موهای اطراف تکمه شاخ را بتراشید، سپس پماد را به اندازه یک دو ریالی روی تکمه شاخ قرار دهید.
– برای اینکه از جاری نشدن پماد به روی صورت و چشم ها مطمئن شوید بهتر است از وازلین دور تکمه شاخ استفاده کنید.
– در استفاده از هر نوع پماد شاخ سوز بهتر است دستورات روی برچسب پماد را بدقت مطالعه کنید.
– در استفاده از پماد حتماً از دستکش استفاده کنید. ادامه مطلب

ادامه مطلب ...
کاربرد آنزیم در جیره غذایی طیور

کاربرد آنزیم در جیره غذایی طیور

تهیه غذای طیور یکی از مهمترین بخش های هزینه ای را به خود اختصاص می دهد که قسمت اصلی این غذا غلات می باشد. با وجود این که ذرت دارای میزان قابل توجهی پلی ساکارید غیر نشاسته ای (nsp) محلول است، ولی ماده غذایی ایده آلی است که قابلیت زیادی در جیره مرغ دارد. دیگر غلات نیز دارای مقدار زیادی (nsp) می باشند که باعث کاهش و محدودیت آنها در جیره می شوند.  ادامه مطلب

ادامه مطلب ...
اصول عملی و علمی پرورش بوقلمون

اصول عملی و علمی پرورش بوقلمون

تاریخچه اهلی شدن
بوقلمون بزرگترین و سنگین ترین پرنده خانگی است. برخی مبدا اصلی این پرنده را آمریکای شمالی و مرکزی ذکر می کنند و برخی دیگر ساکنین مکزیکو یعنی سرخ پوستان آزتک و مایا را مسئول اهلی شدن آن می دانند.
اولین شخصی که به طور مکتوب در سال ۱۴۹۹ به بوقلمون اشاره کرده و در مورد آن بحث نموده است، پدروالونسونینو  می باشد. ضمنا او را اولین فردی می دانند که در سال ۱۵۰۰ میلادی بوقلمون را به اروپا برد.
دلیل اساسی افزایش تولید و مصرف گوشت بوقلمون در اروپا و آمریکا چنین توجیه می گردد:
گوشت بوقلمون از لحاظ چربی و کالری فقیر و از نقطه نظر کارکردی در تغذیه بسیار بااهمیت و ارزش غذایی آن شبیه گوشت گوساله های بسیار جوان بدون چربی است.
امکان عرضه گوشت بوقلمون به اشکال متنوع وجود داشته و می توای آنها را به حالت لاشه کامل یا قطعات ران و سینه و یا به صورت کالباس و سوسیس و غیره وارد بازار مصرف نمود.
نگهداری بوقلمون ها تنها به چهار دیواری سالن ها محدود نشده بلکه این امکان حتی در مزرعه و فضای باز برای آنها بیشتر ممکن است.

تاریخچه نگهداری در ایران 
این پرنده در زمان شاه عباس صفوی توسط تعدادی از تجار ارمنی که به ایتالیا رفته بودند به ایران وارد شد و از آن به بعد ارامنه مامور تکثیر و پرورش آن گردیدند.
به نظر می آید که چون جنس نر این پرنده می تواند همانند دیبای رومی رنگ چهره و فرم پرهای خود را هر لحظه به گونه ای درآورد و ضمن ترسو و کودن بودن بسیار، لذا بهترین نام برای او می توانسته همین بوقلمون باشد. نگهداری سنتی بوقلمون در نواحی خراسان گیلان و مارندران آذربایجان غربی، شرقی مرکزی،  فارس، اصفهان و کرمان متداول است.

طبقه بندی بوقلمون از نظر جانور شناسی 
بوقلمون ها در طبقه بندی جانوری جز راسته گالی فرمیس زیر راسته گالی تیره فازیانیده تحت تیره مله اگریدین و جنس مله اگریس گالوپا می باشد. در تحت تیره مله اگریدین دو نوع بوقلمون بنام های اگریو خازیس و اوسلاتاو مله اگریس گالوپا شناسایی شده است.

تقسیم بندی بر حسب وزن
به سه دسته سبک وزن و میان وزن و سنگین وزن تقسیم می شوند  که از نظر نر و ماده و همچنین مسن یا جوان بودن نیز به دسته های زیر تقسیم بندی می شوند:

مختصری از فیزیولوژی بوقلمون
تعداد کروموزوم های آن ۸۲ عدد می باشد. تعداد ضربان قلب ۲۰۰ تا ۲۵۰ در دقیقه است، دستگاه گوارش بوقلمون شبیه به ماکیان بوده فقط در اندازه متفاوت است، دستگاه تولید مثل بوقلمون شباهت زیادی با ماکیان داشته و با غاز و اردک در عدم وجود  قضیب اختلاف دارد. اسپرم ها ۵ تا ۷ روز در مجرای تناسلی جنس ماده زنده باقی می ماند، شروع تخمگذاری در بوقلمون ها ۲۳۰ تا ۲۴۰ روزگی است، از طرز گرفتن شاهپرها در بال می توان به نر و ماده بودن بوقلمون ها پی برد، قطع بال در بوقلمون از  ۱ تا ۱۰ روزگی انجام می گیرد، نوک چینی جهت جلوگیری از کانیبالیزم در ۲ تا ۵ هفتگی انجام می گیرد.

تیپ ظاهری
– سر:
سر لخت یا بدون پر با رنگی متمایل به آبی حاوی گره های متراکم گوشتی قرمز است.

– چشم ها:
در بوقلمون ها عنبیه قرمز مایل به قهوه ای و مردمک سیاه زنگ است، چشم ها دارای سه پلک داخلی و خارجی هستند.

– منقار:
سخت و شاخی بوده و دو منفذ تنفسی پرنده به صورت افقی در انتها و بالای آن قرار دارند.

– گردن:
نسبتا طویل و کمی به پشت خمیده است در زیر منقار یک پرده گوشتی شبیه غبغب وجود دارد که تا نیمه گردن ادامه دارد.

– سینه:
ابعاد سینه در انواع بوقلمون ها متفاوت است، در ناحیه سینه جنس نر در سن ۸ تا ۹ ماهگی موهای زبر سیاه رنگی روییده است.

– پشت:
طویل و از امتداد شانه ها به طرف دم کمی محدب می باشد.

– دم:
دم طویل کمی افتاده و جمع شده به نظر می آید.

– ساق پا:
ساق پا بلند، قوی و بدون پر است، رنگ آن از قرمز تا ارغوانی سیاه کم رنگ خاکستری نقره ای یا سفید کرمی می باشد.

تغذیه
جوجه ها مانند سایر طیور در ۲۴ ساعت اول نیازی به غذا ندارند. مقدار غذایی که جوجه ها در ۴ هفته اول مصرف می نمایند ۴۵۰ تا ۵۰۰ گرم است که به مرور بر مقدار آن افزوده می شود. میزان رشد در سنین مختلف یکنواخت نیست به طوری که رشد تا سن ۷ تا ۸ هفتگی سریع و در ۱۴ تا ۱۵ هفتگی به حداکثر می رسد. جنس نر نسبت به ماده ها ضریب مصرف بالاتری را دارد. چربی ها و هیدروکربن ها منابع اصلی انرژی در آنها محسوب می شود. غذای بوقلمون تا ۸ هفتگی آردی و بعد به صورت پلت می باشد.

جیره های غذایی
۱- پرورشی:
جیره های مخصوص اهداف پرورشی به صورت زیر هستند:
برای سنین ۱ تا ۶ هفتگی (با ۲۵ تا ۲۸ درصد پروتئین خام)، برای سنین ۷ تا ۲۹ هفتگی (حداقل ۱۴ درصد پروتئین خام)، از بدو تخمگذاری (حداقل ۱۵ درصد پروتئین).

۲- پرواری:
جیره های پرواری برای جوجه ها (با حداقل ۲۸ درصد پروتئین خام)
جیره  غذایی برای بوقلمون های پرواری در ۳ گروه: با حداقل  ۲۳%، با حداقل ۱۸% و با حداقل ۱۴% پروتئین.
این نوع تقسیم بندی صرفه جویی در مصرف پروتئین کاهش اختلالات متابولیکی خشک ماندن بستر کمتر شدن ضعف پا هزینه کمتر تا ۳% و تناسب غذا با سن پرنده را به دنبال دارد. هدف اصلی در پرواربندی دستیابی به گوشت بیشتر با ضریب مصرف کمتر است.

تولید گوشت
گوشت بوقلمون سرشار از پروتئین (۳۰%) ولی فقیر از انرژی (۲۰۰۰ کیلو کالری) می باشد. با بالارفتن سن میزان گوشت سینه افزایش یافته در حالی که گوشت ران تقریبا ثابت می ماند. نسبت استخوان به گوشت سینه با افزایش وزن و سن کاهش می یابد. کشتار بوقلمون کاملا شبیه به ماکیان صورت می گیرد.
راندمان تخمگذاری سالیانه بر حسب واریته متفاوت بوده و بین ۹۰ تا ۱۲۵ عدد می باشد. وزن تخم ها ۷۰ تا ۹۰ گرم است و اندازه آن با بالارفتن سن افزایش می یابد.

جوجه کشی
سیکل جوجه کشی در بوقلمون (۲۸ روز) می باشد.
به دو طریق طبیعی و مصنو عی وجود دارد:
– روش طبیعی:
باید مراحل زیر فراهم باشد:
– مادر به سن بلوغ حقیقی رسیده باشد (۳۰ هفتگی).
– درصد جوجه درآوری ۶۵ تا ۷۵% است.
– آنها ۳ / ۲ ظزفیت تخم گذاری سراسر زندگیشان را در سال اول می گذارند.

– روش مصنوعی:
در این روش زیر باید موارد زیر را رعایت نمود:
– انتخاب تخم مناسب از نظر اندازه
– نگهداری تخم در شرایط مناسب (رطوبت ۵۰ تا ۶۰ % و حرارت ۱۰ تا ۱۳ درجه)
– رعایت بهداشت ماشین های جوجه کشی

شرایط ماشین های جوجه کشی
حرارت: در ۲۴ روز اول ۶ / ۳۷ درجه سانتیگراد و در هچری (۲۵ تا ۲۸) روزگی میزان آن به ۲ / ۳۷ می رسانند.
رطوبت: در ۲۴ روز اول ۵۰ تا ۶۰ درصد و از روز ۲۵ به بعد به ۸۰ تا ۸۵ می رسد.
تهویه: میزان گاز  دی اکسید کربن نباید از ۵ / ۱ درصد هوای داخل ماشین تجاوز کند.
چرخاندن: در ۲۴ روز اول حداقل ۳ بار در روز و در روز ۲۵ چرخاندن را قطع می کنند.
قرار دادن جوجه ها در کارتن های حمل  ۱۵ تا ۱۸ عدد تخم می باشد.

ساختمان
در صورت نگهداری در آشیانه برای هر قطعه ۴ / ۰ تا ۷ / ۰ متر مربع برحسب نژاد و در محوطه باز و چراگاه ۱۵ تا ۲۰ متر مربع سطح مورد نیاز است. در موارد پرورشی و اصلاح برای هر قطعه ۱ / ۱ تا ۶ / ۱ متر مربع سطح در نظر می گیرند، ارتفاع سالن یا آشیانه ۳ متر توصیه می شود. علاوه بر سالن های بسته از سالن های نیمه باز یا نیمه بسته نیز استفاده می شود که یک سمت طولی آن و جای دیوار از تور سیمی استفاده می شود.
حرارت این سالن ها نباید در زمستان از ۵ درجه کمتر شود.

نکته:
زمانی که بوقلمون ها از چراگاه محروم هستند مخلوط دانه های مورد استفاده نباید از ۳ نوع کمتر باشد.

نکات مهم در مورد مدیریت سالن:
درجه حرارت سالن ۱۵ تا ۱۶ درجه سانتیگراد است، رطوبت ۵۰ تا ۶۰ درصد، تهویه سالن بسته ۰۳ / ۰ متر مکعب در دقیقه با فشار ۵ / ۰ سانتی متر به ازای هر کیلو گرم میزان هوای لازم برای هر کیلو گرم وزن در سالن ۴ تا ۷ متر مکعب در ساعت است. مدت روشنایی در ۴ هفته اول ۲۴ ساعت و  سپس کاهش در طول ۳ روز به ۱۲ تا ۱۴ ساعت، برای هر متر مربع تا ۱۴ روز اول ۳ وات، ۳ تا ۶ هفتگی ۵ / ۱ وات، ۷ تا ۲۴ هفتگی ۵ / ۰ وات.

مقدار مصرف آب روزانه:
جوجه بوقلمون ها ۴۵ سانتیمتر مربع، ۴ ماهگی ۶۷۰ سانتیمتر مربع، ۶ ماهگی ۸۲۰ سانتیمتر مربع و آغاز تخمگذاری یک لیتر می باشد.

دان خوری:
دو هفته اول ۵ سانتی متر، ۲ تا ۴ هفتگی ۶ تا ۷ سانتی متر، ۵ تا ۶ هفتگی ۱۰ سانتی متر، ۷ تا ۱۶ هفتگی ۱۲ سانتی متر و ۱۶ هفتگی به بعد ۱۵ سانتی متر به ازای هر قطعه می باشد.

آبخوری:
یک روزه تا ۴ هفته یک سانتی متر، ۵ تا ۱۶ هفتگی ۵ / ۲ سانتی متر و ۱۷ هفتگی تا سن بلوغ ۳ سانتی متر و برای بوقلمون های تخمگذار  ۳ تا ۵ / ۳ سانتی متر طول در آبخوری مورد نیاز است.

توصیه هایی در مورد بوقلمون:

– پرخورند و از لحاظ اقتصادی تولید گوشت آنها گران تر از مرغ است.
– تعداد تخم سالیانه آنها قابل توجه نبوده و آنها را جهت تولید گوشت پرورش می دهند.
– به علت مسائل مدیریتی بهداشتی تعداد هر گله ۲۰۰۰ تا ۳۰۰۰ است.
– جزو طیوری هستند که به محوطه گردش و چراگاهی نیاز دارند.
– جوان ها باید از مسن ها جدا نگهداری شوند.
– به منظور پیش گیری و تقلیل تلفات بیماری ها به کار بردن داروهای مناسب در غذای روزانه بوقلمون ها ضرورت دارد.

ITP News
  ۰۴ اسفند ۱۳۹۳

ادامه مطلب ...
مدیریت پرورش بلدرچین ژاپنی

مدیریت پرورش بلدرچین ژاپنی

بلدرچین ژاپنی جزء حیوانات مقاومی می‌باشد که می‌توان آن را در قفس‌های کوچک نگهداری نمود. هزینه نگهداری و پروش این پرنده پایین است. این پرندگان تحت تاثیر بیماری‌های سایر پرندگان قرار می‌‌گیرند اما در برابر بیماری‌ها مقاوم هستند. بلدرچین در حدود سن ۶ هفتگی به بلوغ می‌رسد و در ۵۰ روزگی به طور کامل تخم‌ می‌گذارد. چنانچه مراقبت و پرورش پرنده مناسب باشد، پرنده می‌تواند تا ۲۰۰ تخم در سال اول تخم‌گذاری تولید کند. طول دوره زندگی پرنده حدود ۲ الی ۵/۲ سال می‌باشد. چنانچه پرنده برای وزن بدن انتخاب ژنتیکی شده باشد، وزن نر بالغ آن به حدود ۱۴۰-۱۰۰ گرم می‌رسد، در حالی‌که وزن پرنده ماده مقداری بیشتر در حدود ۱۶۰-۱۲۰ گرم است.  ادامه مطلب

ادامه مطلب ...
تو لک بری در مرغان تخمگذار

تو لک بری در مرغان تخمگذار

برنامه ای ضروری و موثر برای گله های تخمگذار تجارتی می باشد که به تولید زودتر از موعد گرایش دارند و به عنوان یک روش استاندارد در گله های مادر تخمگذار مورد توجه قرار گرفته است طی ده سال گذشته مشاهده شده که گله های تخمگذار سفید و قهوه ای همواره زودتر از موعد شروع به تولید می کنند و به عبارت دیگر بلوغ زودرس دارند این مسئله بیشتر در نتیجه فعالیت متخصصان ژنتیک و اصلاح نژاد می باشد ادامه مطلب

ادامه مطلب ...
مکانیسم ایمنی در طیور

مکانیسم ایمنی در طیور

ایمنی توانایی مقاومت در برابر بیماریهاست. بایستی توجه داشت که برای هر نوع بیماری، ایمنی اختصاصی وجود دارد. ایمنی در واقع قسمتی از دفاع (مقاومت) بدن در برابر بیماریهاست. البته بایستی خاطرنشان کرد که بدن در برابر بسیاری از بیماری ها ایمنی ندارد و یا حداقل هنوز ایمنی بدن در برابر برخی از بیماری ها ناشناس می باشد.
ادامه مطلب

ادامه مطلب ...
همه چیز درباره کبک

همه چیز درباره کبک

پراکندگی
۱۴ گونه مختلف از این نوع پرنده تاکنون شناسایی شده است. زیستگاه طبیعی این پرنده از کوه های منطقه خاورمیانه و آسیا از شرق یونان و جنوب بلغارستان، آسیای صغیر تا منچوری چین گسترده است. کبک در آمریکای شمالی، هاوایی و نیوزیلند نیز از جمعیت خوبی برخوردار شده است.
ادامه مطلب

ادامه مطلب ...
سلامت پا در جوجه های گوشتی

سلامت پا در جوجه های گوشتی

کنترل درماتیت کف پا (Foot Pad Dermatitis)

درماتیت کف پا (FPD) به عنوان یک مشکل در صنعت پرورش جوجه های گوشتی مطرح است و به طور فزاینده‌ای در حال افزایش است. می‌توان از آن به عنوان یکی از شاخص‌های سلامت در گله‌های گوشتی نام برد.
در این مقاله به عواملی که باعث بروز درماتیت کف پا و یا مانع از بروز این عارضه می‌گردند پرداخته می‌شود و تمرکز آن بیشتر بر سه فاکتور کلیدی: کیفیت بستر، سلامت روده و تغذیه می‌باشد. ادامه مطلب

ادامه مطلب ...
اثرات نیتروژن اوره ای شیر و خون بر روی صفات تولید مثلی در گاوهای شیری

اثرات نیتروژن اوره ای شیر و خون بر روی صفات تولید مثلی در گاوهای شیری

مقدمه
نرخ آبستنی گاوهای شیرده از مهمترین شاخص های مؤثر بر اقتصادی بودن واحدهای پرورش محسوب می شود. تغذیه استاندارد بویژه پروتئین جیره یکی از عوامل مؤثر بر آبستنی دام ها به حساب می آید. افزایش پروتئین جیره باعث افزایش تولید شیر و مصرف خوراک می شود که این روش تغذیه ای منجر به کاهش باروری می شود. همزمان با افزایش تولید شیر، سیر نزولی در باروری گاوهای شیری اتفاق می افتد که این می تواند ناشی از مشکلات تغذیه ای در دوران پس از زایش باشد. پروتئین بیش از نیاز شیردهی اثرات منفی بر روی تولید مثل دارد، این پروتئین اضافی می تواند از دو منبع تأمین بشود: گاو

۱- منابع ازت غیر پروتئینی (NPN) 2- پروتئین مازاد بر مصرف. برخی از محققین نشان دادند که بین نیتروژن اوره ای شیر (MUN) و نیتروژن اوره ای خون (SUN) همبستگی زیادی وجود دارد. بعد از تغذیه، زمانی که SUN در حال افزایش است، MUN پایین بوده و هنگامی که SUN درحال کاهش است، MUN افزایش می یابد. نیتروژن اوره شیر و خون هر دو معرف تولید اوره توسط کبد هستند. بعضی محققین معتقدند که غلظت اوره موجود در شیر می تواند تابع وزن بدن دام باشد. بنابراین دام های که وزن بیشتری دارند دارای غلظت اوره بیشتری هستند. افزایش سطح اوره در بافتهای دستگاه تولید مثلی باعث کاهش PH و تغییر غلظت یونها می شود، که این باعث شرایط نامساعد محیط رحم برای جنین می گردد.
اثرات اوره بر مراحل اولیه رشد جنینی در طی انتقال آن در طول لوله رحم بسیار قابل توجه است. بنابراین تأثیر میزان MUN و SUN بر نرخ آبستنی و یا تعیین غلظت مناسب MUN و SUN به عنوان یکی از چالش های مهم در تولید مثل دامها محسوب می شود.
.
فاکتورهای SUN و اثرات آن بر تولید مثل
میزان اوره سرم خون با استفاده از کیت سنجش اوره بوسیله دستگاه اتوآنالایزر تعیین می شود. SUN تحت تأثیر سطوح پروتئین خام و ترکیب کربوهیدراتهای جیره قرار دارد. سطح اوره پلاسما می تواند بیانگر پروتئین جیره و کنترل بازده تولید مثلی باشد. جیره با پروتئین بالا باعث افزایش آن می شود و افزایش بیش ازحد SUN بر روی اسپرم، تخمک یا رویان اثر منفی داشته که باعث کاهش باروری می شود. غلظت بالای SUN در حیوان ماده باعث کاهش PH رحمی و تولید پروستاگلندین شده که نتیجه این باعث کاهش باروری می شود. نتایج پژوهش ها نشان می دهد که غلظت که غلظت SUN بیشتر از ۲۰ میلی گرم در دسی لیتر باعث کاهش نرخ آبستنی در گاوهای شیرده می شود. فرگوسن و همکاران (۱۹۹۳) اعلام کردند که افزایش اوره سرم خون بیش از ۱۴٫۹ میلی گرم در دسی لیتر، همراه با کاهش میزان آبستنی است.

با توجه به شکل (۱) میزان آبستنی گاوهایی که نیتروژن اورﮤ خون آنها بالاتر از میانگین هست بطور معنی داری پایین تر از گاوهایی بود که سطح اورﮤ خون آنها پایین تر از میانگین بود.
باتلر و همکاران (۱۹۹۶) دریافتند که مقادیر بیش از ۱۹ میلی گرم در دسی لیتر نیتروژن اوره در پلاسما و شیر، موجب کاهش ۲۰ درصدی راندمان آبستنی گاوهای شیری پس از تلقیح شده است.
.
روش های اندازه گیری MUN و فاکتورهای مؤثر در آن و اثرات آن بر صفات تولید مثل
۱- استفاده از اسپکتوفتومتر: در این روش نمونه حاوی اوره تحت تأثیر آنزیم اوره آز قرار گرفته و اوره به آمونیاک تبدیل می شود و با اضافه کردن معرف رنگی میزان غلظت آن با استفاده از اسپکتوفتومتر مشخص می شود.
۲- استفاده از معرف رنگی و دی استیل مونوکزامین: در این روش اوره به آمونیاک تبدیل شده و با اضافه کردن محلول رنگی به آن و با مقایسه رنگ حاصل با کاغذهای رنگی از پیش آماده به محدوده میزان اوره پی می بریم. اصلی ترین عامل مؤثر بر میزان MUN تغذیه می باشد. افزایش پروتئین جیره تأثیر معنی داری در افزایش میزان MUN دارد. آزمایشات صورت گرفته نشان می دهد که افزایش میزان انرژی جیره، باعث کاهش MUN می شود. این امر بدین دلیل می باشد که در حضور انرژی قابل دسترس در شکمبه، عمل بیوسنتز در شکمبه در جهت آنابولیک بوده و آمونیاک بیشتر در جهت تولید پروتئین میکروبی صرف می شود. آمونیاک کمی وارد خون شده و در کل باعث کاهش MUN می شود. میزان MUN با میزان درصد چربی شیر رابطه مستقیم دارد، به گونه ای که افزایش میزان MUN با افزایش درصد چربی شیر همراه است. علت این افزایش در اثر افزایش دیوارﮤ سلولی حاصل از علوفه جیره می باشد. که در این صورت میزان پروتئین حل شده در شکمبه نیز افزایش می یابد.
مصرف مواد غذایی حاوی نیتروژن غیر پروتئینی بالا باعث افزایش MUN شده و این امر به دلیل آزاد شدن نیتروژن بیش از حد معمول و مورد نیاز باکتریها در شکمبه و عدم کارآیی میکروارگانیسم ها در مصرف آن می باشد که منجر به افزایش MUN می شود. مدل های تغذیه ای (روش جیره کاملاٌ مخلوط و روش مصرف علوفه و کنسانتره) نیز می تواند بر میزان MUN اثر گذار باشد.
امروزه با افزایش تولید شیر دامها میل به استفاده از جیره های حاوی پروتئین قابل هضم و غیر قابل هضم بالا بیشتر شده است که متأسفانه با کاهش در میزان باروری و پایین بودن تولید مثل همراه است، به گونه ای که مصرف پروتئین خام مازاد و تولید اوره زیاد در خون با تغییر در فیزیولوژی تخمدان و رحم باعث کاهش میزان لانه گزینی و در کل کاهش باروری می شود. در طی تحقیقات صورت گرفته PH رحم در حالت طبیعی در روز اول فحلی ۶٫۸ بوده که در روز هفتم فحلی به ۷٫۱ می رسد. در صورتی که مصرف پروتئین مازاد باشد این افزایش PH صورت نگرفته و باعث کاهش در میزان باروری می شود.

طی آزمایشات انجام شده بهترین دامنه برای میانگین MUN گله محدودﮤ ۱۰ الی ۱۴ میلی گرم در دسی لیتر عنوان شده است. علت استفاده از MUN نمونه برداری راحت تر شیر می باشد. همچنین با استفاده از این شاخص و کنترل نیتروژن مصرفی دام می تواند از هدر رفتن نیتروژن و دفع نیتروژن مازاد به محیط و ایجاد آلودگی محیط زیست جلوگیری کرد. MUN بین هفته های اول تا سوم شیردهی افزایش می یابد. بعد از هفته سوم شیردهی میزان آن به تعادل رسیده و معمولا ٌبین ۲۰-۲۲ میلی گرم در دسی لیتر باقی می ماند. بنابراین از MUN می توان به عنوان یک ابزار علمی جهت کنترل پروتئین خام و انرژی مصرفی نسبت به احتیاجات دام استفاده نمود.
اثرات افزایش میزان MUN و SUN ممکن است:
۱- عملکرد تولید مثلی را کاهش دهند.
۲- احتیاجات انرژی را افزایش دهند.
۳- چون مکمل های پروتئینی گرانترین بخش جیره هستند، لذا هزینه تغذیه را بالا می برند.
۴- دفع نیتروژن اضافی و آلودگی منابع آبی را به دنبال داشته باشند. .
.
با توجه به شکل ۲ مقایسه میزان آبستنی بین دو سطح مختلف اوره شیر، مشابه با نتایج اوره خون بود. گاوهای که میزان اوره شیر آنها بالاتر از ۱۳ میلی گرم در دسی لیتر بود. میزان آبستنی پایین تری نسبت به گاوهای دارای میزان اوره شیر پایین تر از میانگین داشتند (۳۱% در برابر ۵۱%، ۵%>P)
با توجه به شکل ۳ بین MUN و SUN همبستگی نسبتاٌ بالای وجود دارد.
.
مواد و روش ها
۱- تعداد تیمارهای مورد آزمایش را تعیین می کنیم.
۲- خوراک مورد استفاده در گله را به صورت جیره کاملاٌ مخلوط شده، شامل علوفه و کنسانتره در سه وعده، پس از شیردوشی در اختیار دام ها قرار می دهیم.
۳- اطلاعات تولید و تولید مثلی مانند تاریخ زایش، تاریخ تلقیح منجر به آبستنی، حجم شیر روزانه و درصد چربی شیر را از گاوداری استخراج می کنیم.
۴- متوسط MUN سه ماه اول پس از زایمان را به عنوان میزان MUN هر گاو محاسبه می گردد.
۵- اندازه گیری نیتروژن با منشاء اوره در شیر با استفاده از روش آزمایش مادون قرمز صورت پذیرد و سایر ترکیبات شیر را با استفاده از دستگاه میلکواسکن اندازه می گیرند و داده های بدست آمده را می توان با آنالیز آماری تجزیه و تحلیل کرد.
۶- بعد از آزمایش MUN در آن واحد می توان گاوها را بر اساس مقدار متوسط MUN و از لحاظ دوره شیردهی، میانگین تولید شیر، میزان چربی شیر دسته بندی کرد.
۷- جیره گاوها را جهت مقدار پروتئین، انرژی، چربی، پروتئین قابل هضم و غیر قابل هضم آنالیز می کنند.
۸- گاوها بر اساس زمان فحلی در دو نوبت صبح و عصر تلقیح می شوند و در طی یک دورﮤ چهارهفته ای، هر روز از گاوهای فحل که صبح تلقیح می شوند به اندازه ۱۰ سی سی خون توسط سرنگ پلاستیکی از ورید زیر دم گرفته می شود و بعد سرم خون را توسط سانتریفوژ با دور ۲۰۰۰ در ۲۰ دقیقه جدا کرده و تا زمان سنجش های بیوشیمیایی در فریزر در دمای ۲۰- درجه سانتی گراد نگهداری می کنند. برای نمونه شیر طبق روش SUN انجام می شود.
۹- بعد از بدست آوردن ترکیب مواد خوراکی بصورت درصد مادﮤ خشک، داده های حاصل از آنالیز ترکیبات شیر و صفات تولید مثلی می توان با استفاده از نرم افزارهای آماری ( SASیاSPSS ) تجزیه و تحلیل کرد.
۱۰- گاوها را بر اساس آبستنی و غیر آبستنی به دو گروه تقسیم می کنند و بعد در هر گروه بر اساس سطح تولید، تعداد زایش، فاصله زایش، مقدار MUN و SUN کمتر و بیشتر از میانگین گروهبندی کرده و بعد مدل آماری را برای آنها نوشته و دادها را با آن مدل تفسیر می کنند.
نتایج و بحث
با توجه به اینکه تولید مثل مهمترین عامل در تعیین بازده پرورش دام است و بیشترین درآمد سالانه یک دامدار از تولید مثل حاصل می شود. لذا افزایش میزان تولید مثل مؤثرترین اقدام در افزایش بهره وری گله می باشد. باتلر و همکاران (۱۹۹۶) غلظت اوره خون در روز تلقیح را برای گاوهایی که آبستن شدند و آنهایی که آبستن نشدند، به ترتیب در دامنه ۱۸٫۷۶-۱۸٫۱ و ۲۰٫۷۶-۲۰٫۱ میلی گرم بر دسی لیتر گزارش کردند.
جردن و همکاران (۱۹۸۳) پیشنهاد کردند که افزایش غلظت اوره با اثر بر فعالیت جسم زرد و کاهش ترشح پروژسترون باعث کاهش باروری می گردد. گر و همکاران (۲۰۰۴) نشان دادند که به ازای افزایش ۱۰ میلی گرم در دسی لیتر MUN، نرخ آبستنی پس ازاولین تلقیح ۲ تا ۴ درصد کاهش می یابد. پراکستان و همکاران (۱۹۸۹) دریافتند زمانی که میزان پروتئین خام جیره از ۱۷ – ۱۲٫۶ درصد بیشتر شود، سطوح SUN افزایش یافته و نرخ آبستنی به میزان ۱۳ درصد کاهش می یابد. گوستاوسن و پالمکوئیست (۱۹۹۳) مشاهده کردند که وقتی تغذیه گله یک نوبت در روز انجام شود، تغییرات قابل توجهی در غلظت اوره در طول روز مشاهده می شود. در حالی که وقتی تغذیه در دفعات بیشتری صورت گیرد، نوسانات روزانه کمتر است. پیشنهاد کردند که زمان نمونه گیری شیر یا خون در طول روز نسبت به زمان خوراک دهی می تواند اثر قابل توجهی در مقادیر اوره خون و شیر اندازه گیری شده، داشته باشد. آنها حداکثر غلظت اوره را در حدود ۳ ساعت بعد از مصرف خوراک دهی مشاهده کردند.
فرگوسن و چالوپا (۱۹۸۹) گزارش کردند که فرآورده های فرعی متابولیسم نیتروژن مانند اوره ممکن است وظیفه محور هیپوتالاموس – هیپوفیز تخمدان را تغییر دهند، بنابراین توان تولید مثلی را کاهش می دهند. تمام عواملی که روی اورﮤ موجود در خون تأثیر می گذارند، می توانند اورﮤ موجود در شیر را نیز تحت تأثیر قرار دهند. از این دسته عوامل می توان مصرف پروتئین قابل تجزیه در شکمبه، مصرف پروتئین غیر قابل تجزیه در شکمبه، انرژی مصرفی، آب مصرفی، فعالیت کبدی و میزان دفع ادرار را ذکر نمود. با توجه به عوامل مذکور نقش تغذیه حیوان بر میزان MUN بسیار مهمتر از شکم زایش است. در آزمایش جردن و همکاران (۱۹۸۳) غلظت آمونیاک و اوره خون و اوره ترشحات رحمی در گاوهای که با ۲۳% پروتئین خام تغذیه شده بودند نسبت به آنهایی که با ۱۲% پروتئین خام تغذیه شده بودند بالاتر بود. مصرف پروتئین بالا باعث تغییر غلظت منیزیوم، پتاسیم و فسفر در ترشحات رحمی در مرحله جسم زرد می شود. کانفیلد و همکاران (۱۹۹۰) گزارش کردند که میزان اوره خون در گاوهای که آبستن شده بودند کمتر از گاوهایی بود که آبستن نشده بودند.
محرری (۲۰۰۴) نقش کربوهیدراتهای غیرالیافی و پروتئین قابل تجزیه در شکمبه را در میزان MUN شیر تولیدی بسیار مهمتر از میزان شیر و هفته شیردهی معرفی کرده است.
.
پیشنهادات
با توجه به مطالب عنوان شده در رابطه با اهمیت تولید مثل و نرخ آبستنی در گاوهای شیرده و تعیین غلظت مناسب SUN و MUN امکان استفاده بهینه از اوره به عنوان منبع ازت غیر پروتئینی و ارزان قیمت در جیره گاوهای شیرده فراهم می شود. همچنین با بهبود میزان نرخ آبستنی در گله ها می توان بازده اقتصادی واحدهای دامپروری را افزایش داد. بنابراین توصیه می کنم که پروتئین را بیش از سطح ۲۲ درصد آن هم برای گاوهای خیلی پر تولید بیشتر نکنید. نتایج حاصل از این مطالعه، لزوم و اهمیت توجه به تغذیه و باروری گاوهای زایش اول را می تواند نشان بدهد. بطوری که برای کسب حداکثر باروری، باید با تأمین بیشتر منابع انرژی در سطح شکمبه ای، کاهش سطح و یا تغییر نوع پروتئین مصرفی، مقدار MUN را به حدود ۱۲ تا ۱۶ میلی گرم در دسی لیتر رساند. به طور کلی اگر مقدار MUN در شیر کمتر از حد طبیعی باشد، علامت کمبود پروتئین (قابل تجزیه و یا غیر قابل تجزیه) در جیره غذایی حیوان است. این اشکال را می توان با افزایش پروتئین موجود در جیره غذایی حیوان بر طرف نمود که در ضمن سبب افزایش تولید شیر نیز می شود. ولی اگر MUN بیش از حد نرمال باشد علت آن دو عامل مختلف هست:
۱- زیاد بودن MUN می تواند به دلیل کمبود انرژی مورد نیاز برای فرآیند هضم پروتئین باشد. ۲- مصرف بیش از حد پروتئین قابل تجزیه و یا غیر قابل تجزیه ( UDP و NDP ) سبب تولید بیش از حد اوره در شکمبه می شود. برای این مشکل در حالت اول حیوان را با کنسانتره با انرژی زیاد تغذیه نموده و یا اینکه ماده غذایی پر انرژی را به نحوی تغییر داده که بیشتر با نوع پروتئین مصرفی تطابق داشته باشد. مثلاٌ جو را کمی بیشتر آسیاب کرده تا قابلیت هضم آن برای حیوان بیشتر شود. درحالت دوم باید جیرۀ غذایی را به طریقی متعادل نمود که پروتئین بیش از حد برای حیوان تأمین نشود. در هر دو حالت مقدار تولید نیز افزایش و در ضمن هزینه تولید نیز بهتر کنترل می شود.
پس به نظر می آید که تعیین MUN در زمان های مختلف دورۀ شیردهی گاوشیری اطلاعات مناسبی در مورد چگونگی هضم انرژی و پروتئین در شکمبه در اختیار دامپرور قرار می دهد. در ضمن با استفاده از این اطلاعات می توان هزینه غذا را کنترل نمود.
می توان پیشنهاد کرد که سطوح بالای اورۀ خون بر باروری اثر منفی دارد و این اثر می تواند از طریق تغییر غلظت هورمون های استروئیدی اعمال شود. اندازه گیری MUN در سطح عملی می تواند برای کنترل سطح SUN گاوهای شیری استفاده شود.

ادامه مطلب ...